- serwis internetowy, który w znacznej mierze jest tworzony lub współtworzony przez społeczność internautów skupionych w grupy osób o podobnych zainteresowaniach lub w ramach grup osób sobie znanych (bądź to w świecie realnym bądź tylko znanych sobie na odległość przez Internet). Serwis społecznościowy ma za zadanie umożliwić kontakt między użytkownikami (poprzez czaty, komunikatory, fora, listy dyskusyjne, blogi, prywatne wiadomości itp.), dzielenie się informacjami, zainteresowaniami, podejmowanie wspólnych inicjatyw.
Podstawą serwisów społecznościowych (poza pewnymi wyjątkami) jest stworzenie własnego profilu osobowości, w którym umieszczamy informację o własnej osobie i umożliwiamy odnalezienie swojego profilu przez innych użytkowników, np. naszych znajomych lub osoby o podobnych zainteresowaniach. Portale zazwyczaj umożliwiają ustawienie widoczności poszczególnych informacji w profilu w zależności od tego, czy przeglądający jest naszym znajomym czy zupełnie obcą nam osobą.
Pierwszymi serwisami społecznościowymi były: Classmates.com (uruchomiony w 1995 roku w celu utrzymania kontaktów ze znajomymi ze szkoły, poprzednik serwisu nasza-klasa.pl) oraz SixDegrees.com (uruchomiony w 1997 roku do kontaktu z rodziną i znajomymi).
Serwis społecznościowy może mieć charakter otwarty – każdy może się do niego zapisać (tzw. external social networking lub ESN) lub charakter zamknięty – aby się do niego zapisać potrzebujemy zaproszenia od użytkownika tego serwisu (tzw. internal social networkingISN – np. kiedyś grono.net lub linkedin.com lub serwisy w wersji testowej lub beta).

Do najpopularniejszych serwisów społecznościowym możemy zaliczyć:
- nasza-klasa.pl (polski serwis społecznościowy nr 1 w Polsce, skupiający użytkowników wokół klas szkolnych)
- facebook.com (portal o zasięgu globalnym, dostępny w kilkunastu językach, dostępnych jest wiele dodatkowych aplikacji poszerzających jego możliwości)
- Twitter.com – społecznościowy serwis mikroblogowy
- blip.pl – polski odpowiednik Twittera
- myspace.com (serwis społecznościowy skupiony głównie wokół twórców i fanów muzyki)
- Bebo.com (w Polsce prawie w ogóle nieznany)
- Orkut (w Polsce prawie w ogóle nieznany)
- Hi5 (w Polsce prawie w ogóle nieznany)
- Ludzie.Onet.pl – serwis społecznościowy największego portalu w Polsce zintegrowany z wszystkimi serwisami Onet.pl
- digg.com
- del.icio.us
- wykop.pl

Serwisy społecznościowe możemy podzielić na następujące grupy:

  • nastawione na grupy społeczne (np. dla pracowników Goldenline.pl czy Linkedin.com, dla uczniów – nasza-klasa.pl, dla ogółu internautów – Facebook.com czy grono.net)
  • nastawione na treści dostarczane przez użytkowników (fotka.pl, Youtube.pl, Flickr, Wrzuta.pl, Wykop.pl)
  • branżowe i tematyczne (np. skupiający lekarzy serwis konsylium24.pl, nasze-wesele.eu dla przyszłych małżeństw itp.)

    Ponieważ serwisy społecznościowe na stałe wprowadziły poważne zmiany w kulturze, tradycji, kontaktach społecznych i życiu milionów ludzi toteż znalazły się pod lupą socjologów, którzy badają różne aspekty socjologiczne związane ze społecznościami internetowymi.
    Najpoważniejsze dylematy i problemy związane z powstaniem portali związane są z:

  • prywatnością i tożsamością (użytkownicy często ujawniają zbyt wiele na swój temat umożliwiając np. kradzież tożsamości, napady na użytkowników, pedofilię wobec małoletnich użytkowników)
  • motorem do rozwoju Internetu (w przypadku Polski portal nasza-klasa.pl spowodował napływ rzeszy nowych internautów, którym dotąd Internet nie był przydatny)
  • przechodzeniem z relacji w świecie realnym do relacji w świecie wirtualnym (zamiast bezpośredniego kontaktu wolimy kontakt przez portal społecznościowy) choć odwrotna sytuacja jest możliwa (odnalezienie po latach starego znajomego w serwisie społecznościowym pozwala na bezpośrednie spotkanie w świecie realnym).